Ciepła woda kosztuje tyle, ile energii trzeba włożyć w jej podgrzanie, podzielonej przez sprawność urządzenia i pomnożonej przez cenę tej energii. Te trzy liczby da się policzyć samemu, bez kalkulatorów z reklam. Poniżej masz wzór fizyczny, przykład dla czteroosobowej rodziny i porównanie czterech źródeł: bojlera na G11, bojlera grzejącego w nocy na G12, kotła gazowego i pompy ciepła do c.w.u.
Stan na: październik 2026 r. Ceny prądu biorę z taryf Tauronu na 2026 r., tych samych co w artykule Taryfa G11 czy G12 – kiedy się opłaca. Cena gazu pochodzi z taryfy myORLEN (dawne PGNiG Obrót Detaliczny), a dystrybucja z taryfy Polskiej Spółki Gazownictwa na 2026 r.
Wzór: ile energii potrzeba na podgrzanie wody
Ciepło właściwe wody wynosi ok. 4,19 kJ na kilogram i kelwin. Metr sześcienny wody waży ok. 1000 kg, więc podgrzanie go o 1 K wymaga ok. 4190 kJ. Po podzieleniu przez 3600 (tyle kJ ma 1 kWh) wychodzi:
1 m³ wody × 1 K ≈ 1,163 kWh
Stąd wzór:
Energia [kWh] = objętość wody [m³] × przyrost temperatury [K] × 1,163
Przyrost temperatury to różnica między wodą z wodociągu a wodą w zasobniku lub na wylocie podgrzewacza. W przykładach przyjmuję podgrzanie z 10°C do 55°C, czyli o 45 K. To typowe warunki badania z kart produktu: przy takich temperaturach Ariston podaje COP swojej pompy ciepła (o tym niżej). Latem woda z sieci jest cieplejsza, zimą zimniejsza, więc roczny wynik to przybliżenie.
| Woda podgrzana z 10 do 55°C | Energia na dobę | Energia na rok |
|---|---|---|
| 100 l/dobę (0,10 m³) | 5,23 kWh | ok. 1910 kWh |
| 160 l/dobę (0,16 m³) | 8,37 kWh | ok. 3056 kWh |
| 200 l/dobę (0,20 m³) | 10,47 kWh | ok. 3820 kWh |
To jest ciepło, które musi trafić do wody. Żadne urządzenie nie zrobi tego za mniej, chyba że pompa ciepła, która część energii pobiera z powietrza.
Ile wody zużywa rodzina – założenie
Nie znalazłem urzędowego źródła, które podawałoby „typowe” zużycie ciepłej wody na osobę w polskim domu i dało się podlinkować z aktualnym stanem prawnym. Dlatego w przykładzie stosuję jawne założenie:
Założenie: rodzina 4 osób, 40 litrów wody o temperaturze 55°C na osobę na dobę, razem 160 l/dobę.
Twoje zużycie możesz łatwo sprawdzić. Jeśli masz osobny wodomierz na zimnej wodzie zasilającej bojler, spisz go rano przez tydzień. Jeśli nie masz, odczytaj zużycie z głównego wodomierza i oszacuj, jaka część idzie na prysznic, kąpiel i zmywanie. Wynik w m³ wstaw do wzoru zamiast 0,16.
Pamiętaj, że pod prysznicem mieszasz wodę z zasobnika (55°C) z zimną. Dlatego 40 l wody o 55°C to więcej niż 40 l „wody pod prysznicem”. Liczenie od temperatury zasobnika jest prostsze i daje poprawny wynik energetyczny.
Sprawność urządzeń – co podaje karta produktu
Każdy podgrzewacz i kocioł z funkcją c.w.u. sprzedawany w UE ma kartę produktu według rozporządzeń (UE) 811/2013 lub 812/2013. W karcie szukaj trzech rzeczy: deklarowanego profilu obciążeń (S, M, L, XL – im dalej w alfabecie, tym większy pobór), efektywności podgrzewania wody ηwh i dziennego lub rocznego zużycia energii.
| Urządzenie (przykład z karty producenta) | Co podaje karta | Jak to rozumieć |
|---|---|---|
| Kocioł gazowy kondensacyjny Termet Ecocondens Crystal II Plus -35 | profil XL, ηwh = 83% | z ok. 100 kWh gazu powstaje ok. 83 kWh ciepła w wodzie (w przybliżeniu, bo ηwh obejmuje też prąd automatyki) |
| Pompa ciepła do c.w.u. Ariston Nuos Plus S2 Wi-Fi FS 200 | profil L, COP 3,43 przy powietrzu 7°C, wodzie 10°C na wlocie i zadanej 55°C | z 1 kWh prądu powstaje ok. 3,43 kWh ciepła w wodzie, ale tylko w tych warunkach |
| Zasobnik 80 l Bosch (karta wg 812/2013, dok. 6720876183) | klasa C, strata ciepła S = 58 W | 58 W × 24 h = ok. 1,39 kWh na dobę ucieka z zasobnika |
| Elektryczny przepływowy Bosch Tronic 4000 TR4000 24 EB | profil S, ηwh = 39%, dzienne zużycie 2,191 kWh | ηwh liczone w energii pierwotnej – nie porównuj go wprost z gazem |
Dwie pułapki przy czytaniu kart:
- ηwh urządzeń elektrycznych jest liczone w energii pierwotnej. Dlatego przepływowy podgrzewacz elektryczny ma w karcie 39%, choć grzałka zamienia prąd w ciepło prawie bez strat. Do liczenia rachunku bierz zużycie energii w kWh z karty albo po prostu ciepło z naszego wzoru plus straty postojowe zasobnika.
- COP pompy ciepła zależy od temperatury powietrza. 3,43 to wynik przy 7°C. Pompa stojąca w nieogrzewanej piwnicy zimą albo zasysająca powietrze z zewnątrz w mrozy będzie miała gorszy wynik. Dlatego niżej liczę też wariant ostrożny z COP 2,5 (moje założenie, nie wartość z karty).
Ceny energii przyjęte do porównania (2026, brutto)
Prąd – Tauron 2026 (sprzedawca z urzędu + dystrybucja, opłaty zmienne za kWh, z VAT 23%, bez akcyzy i opłat stałych, tak jak w artykule o G11 i G12):
| Taryfa | Netto zł/kWh | Brutto zł/kWh |
|---|---|---|
| G11 | 0,7869 | 0,968 |
| G12 – strefa nocna (22–6 i 13–15) | 0,5123 | 0,630 |
| G12 – strefa dzienna | 0,8706 | 1,071 |
Gaz – myORLEN + PSG 2026:
- Cena paliwa gazowego dla gospodarstw domowych (grupy W-1 do W-4): 197,29 zł/MWh netto, czyli 0,19729 zł/kWh. Obowiązuje od 25 lutego 2026 r., a decyzją Prezesa URE z 8 czerwca 2026 r. taryfę myORLEN nr 16 przedłużono do 31 grudnia 2026 r. bez zmiany cen i opłat abonamentowych.
- Dystrybucja PSG (taryfa nr 14, od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r.). Stawki różnią się między obszarami taryfowymi PSG. Przykład dla obszaru warszawskiego:
| Grupa PSG | Roczny pobór | Opłata stała (netto) | Opłata zmienna (netto) |
|---|---|---|---|
| W-1.1 | do 300 m³/rok | 6,04 zł/mies. | 7,070 gr/kWh |
| W-2.1 | 300–1200 m³/rok | 18,08 zł/mies. | 4,447 gr/kWh |
| W-3.6 | 1200–8000 m³/rok | 63,57 zł/mies. | 3,919 gr/kWh |
Gospodarstwo, które ma gaz tylko do kuchenki, jest zwykle w grupie W-1. Dołożenie ciepłej wody przesuwa je często do W-2. Przy 3680 kWh gazu rocznie i przykładowym współczynniku konwersji ok. 11 kWh/m³ (swój znajdziesz na fakturze) wychodzi ok. 335 m³, czyli już W-2.1. Do porównania biorę więc W-2.1: 0,19729 + 0,04447 = 0,24176 zł/kWh netto, 0,297 zł/kWh brutto.
Przykład: 4 osoby, 160 l dziennie – koszt roczny
Ciepło w wodzie: 0,16 m³ × 45 K × 1,163 = 8,37 kWh/dobę, czyli ok. 3056 kWh rocznie.
1. Bojler elektryczny (zasobnik z grzałką). Grzałka zamienia prąd w ciepło praktycznie w całości, ale zasobnik traci ciepło przez obudowę. Przyjmuję stratę z karty zasobnika 80 l: 1,39 kWh/dobę, czyli ok. 508 kWh rocznie. Karta podaje ją w warunkach badania z gorącą wodą, więc przy niższej nastawie strata będzie trochę mniejsza, a przy większym zbiorniku zwykle większa. Razem: 3056 + 508 = ok. 3564 kWh prądu rocznie.
2. Kocioł gazowy dwufunkcyjny, ηwh 83%. 3056 ÷ 0,83 = ok. 3682 kWh gazu rocznie.
3. Pompa ciepła do c.w.u., COP 3,43. 3056 ÷ 3,43 = ok. 891 kWh prądu rocznie. Wariant ostrożny z COP 2,5: ok. 1223 kWh.
| Źródło | Energia kupiona rocznie | Cena brutto | Koszt roczny (opłaty za kWh) |
|---|---|---|---|
| Bojler, taryfa G11 | 3564 kWh prądu | 0,968 zł | ok. 3450 zł |
| Bojler grzejący tylko w nocy, G12 | 3564 kWh prądu | 0,630 zł | ok. 2246 zł |
| Bojler na G12, 80% noc / 20% dzień | 3564 kWh prądu | średnio 0,718 zł | ok. 2560 zł |
| Kocioł gazowy ηwh 83%, W-2.1 | 3682 kWh gazu | 0,297 zł | ok. 1095 zł |
| Pompa ciepła c.w.u., COP 3,43, G11 | 891 kWh prądu | 0,968 zł | ok. 862 zł |
| Pompa ciepła c.w.u., COP 3,43, G12 noc | 891 kWh prądu | 0,630 zł | ok. 561 zł |
| Pompa ciepła c.w.u., COP 2,5 (ostrożnie), G11 | 1223 kWh prądu | 0,968 zł | ok. 1183 zł |
Czego tabela nie zawiera:
- Opłat stałych. Przy gazie to opłata stała PSG (w W-2.1 w obszarze warszawskim 18,08 zł netto, ok. 22,24 zł brutto miesięcznie, czyli ok. 267 zł rocznie) i abonament sprzedawcy. Jeśli gaz i tak masz do kuchenki, liczy się tylko różnica między W-1.1 a W-2.1: 12,04 zł netto miesięcznie, ok. 178 zł brutto rocznie. Przy prądzie w Tauronie opłaty stałe są takie same w G11 i G12, ale dodatkowe zużycie bojlera może przesunąć Cię do wyższego progu opłaty mocowej, która zależy od rocznego zużycia (progi w artykule o G11/G12).
- Ceny urządzenia, montażu i serwisu. Pompa ciepła do c.w.u. jest kilka razy droższa od zwykłego bojlera, a kocioł gazowy wymaga przyłącza, komina i corocznego przeglądu.
- Strat w rurach i cyrkulacji. Długa pętla cyrkulacji c.w.u. potrafi zużyć sporo energii niezależnie od źródła ciepła.
Wniosek z przykładu: bojler na G11 to najdroższy sposób grzania wody. Ten sam bojler z programatorem na strefę nocną G12 kosztuje o ok. 1/3 mniej. Gaz z kotła kondensacyjnego i pompa ciepła do c.w.u. wychodzą w okolicy 1000 zł rocznie lub taniej. Różnica między nimi zależy głównie od tego, jakie COP pompa osiąga u Ciebie w zimie, i od opłat stałych za gaz.
Jak policzyć to dla siebie – 4 kroki
- Zmierz zużycie ciepłej wody w m³ na dobę (wodomierz albo szacunek).
- Policz ciepło: m³ × (temperatura zasobnika − temperatura wody z sieci) × 1,163.
- Podziel przez sprawność: dla bojlera dodaj straty postojowe z karty (W × 24 h ÷ 1000 = kWh/dobę), dla kotła podziel przez ηwh, dla pompy ciepła przez COP.
- Pomnóż przez swoją cenę za kWh z faktury: prąd w swojej strefie taryfowej, gaz jako suma ceny paliwa i opłaty zmiennej dystrybucyjnej, plus VAT.
Bojler na G12 – jak ustawić, żeby się opłacało
- Programator lub przekaźnik czasowy włączający grzałkę w strefie nocnej (u Tauronu 22–6 i 13–15). Zasobnik musi być na tyle duży, żeby woda nagrzana w nocy wystarczyła do wieczora.
- Nie ustawiaj termostatu wyżej, niż potrzebujesz. Im wyższa temperatura w zasobniku, tym większe straty postojowe. Funkcji okresowego przegrzewu (antylegionella) nie wyłączaj, jeśli przewiduje ją instrukcja Twojego modelu.
- Policz próg G12 dla całego domu, nie tylko dla bojlera. Jeśli bojler przesunie na noc dużą część zużycia, łatwo przekroczysz próg opłacalności G12 (w Tauronie ok. 23% zużycia w strefie nocnej).
Czy wystarczy Ci zabezpieczenie przy dużej grzałce lub przepływowym podgrzewaczu elektrycznym, sprawdzisz w kalkulatorze mocy instalacji i kalkulatorze ogranicznika mocy. Przy przepływowym podgrzewaczu dużej mocy sprawdź w instrukcji, jakiego zasilania i zabezpieczenia wymaga dany model.
Gaz: kocioł dwufunkcyjny czy podgrzewacz z zasobnikiem
- Przy kotle dwufunkcyjnym ciepła woda powstaje w wymienniku płytowym na bieżąco, więc nie ma strat postojowych zasobnika. Przy kotle z zasobnikiem straty postojowe są, ale za to więcej wody naraz jest dostępne w kilku punktach.
- Jeśli rozważasz wymianę starego kotła, przeczytaj o wymaganiach ekoprojektu i o tym, że na kocioł gazowy nie ma już dotacji Czystego Powietrza ani ulgi termomodernizacyjnej: Wymiana kotła gazowego 2026 – przepisy, formalności i koszty. Koszt kotła oszacujesz w kalkulatorze pieca gazowego.
- Jeśli w domu nie ma gazu, do rachunku dolicz przyłącze: Przyłącze gazowe – koszt krok po kroku.
Pompa ciepła do c.w.u. – kiedy ma sens
- Duże zużycie wody. Przy 160 l dziennie różnica wobec bojlera na G11 to w przykładzie ok. 2600 zł rocznie, przy mniejszym zużyciu proporcjonalnie mniej.
- Ciepłe miejsce montażu. Pompa pobiera ciepło z powietrza pomieszczenia (lub kanałem z zewnątrz). W chłodnej piwnicy COP spada, a pomieszczenie dodatkowo się wychładza.
- Zgodność z taryfą. Pompa c.w.u. też może grzeć głównie w strefie nocnej, jeśli sterownik ma harmonogram.
- Ulga termomodernizacyjna. Wykaz wydatków z rozporządzenia o przedsięwzięciach termomodernizacyjnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1128) obejmuje m.in. pompę ciepła wraz z infrastrukturą niezbędną do jej funkcjonowania, jeśli jest częścią instalacji do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej (część 1 pkt 11 załącznika), jej montaż (część 2 pkt 10) oraz materiały instalacji c.w.u. (część 1 pkt 9). Ulga dotyczy właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych, do 53 000 zł na osobę (art. 26h ustawy o PIT). Czy konkretny wydatek się kwalifikuje, sprawdź przed zakupem, a w razie wątpliwości zapytaj doradcę podatkowego.
Ogólne informacje o rodzajach pomp, kosztach i dotacjach znajdziesz w artykule Pompa ciepła 2026 – rodzaje, koszty, dotacje, a zużycie energii pompy grzewczej policzysz w kalkulatorze pompy ciepła.
Najczęstsze błędy w porównaniach
- Porównywanie ηwh bojlera elektrycznego z ηwh kotła gazowego. Dla urządzeń elektrycznych karta przelicza prąd na energię pierwotną, więc procenty wychodzą niskie. Liczy się zużycie energii w kWh, a nie ten procent.
- Liczenie gazu tylko po cenie paliwa. Opłata zmienna dystrybucji i opłata stała PSG to istotna część rachunku, szczególnie w grupie W-1.
- Przyjmowanie COP z katalogu jako średniej rocznej. COP z karty dotyczy konkretnych warunków badania.
- Zapominanie o stratach postojowych. Zasobnik trzymany cały czas w wysokiej temperaturze traci energię także wtedy, gdy nikt nie korzysta z wody.
Ceny zmieniają się od 1 stycznia
Taryfa Tauronu i PSG obowiązuje do 31 grudnia 2026 r., a taryfa myORLEN została przedłużona do tej samej daty. Od 2027 r. stawki będą inne. Wzór i metoda liczenia się nie zmienią, wystarczy podstawić nowe ceny z faktury lub z taryfy zatwierdzonej przez URE.
Źródła
- URE BIP – decyzja z 8.06.2026 r. (DRG.DRG-4.4212.9.2026.DK): zmiana nr 2 i przedłużenie taryfy myORLEN nr 16 do 31.12.2026 r.
- URE – Taryfa myORLEN przedłużona do końca roku
- URE – Zmiana taryfy myORLEN (dawne PGNiG OD): 197,29 zł/MWh od 25.02.2026 r.
- URE BIP – decyzja z 17.12.2025 r. zatwierdzająca taryfę PSG nr 14 na 2026 r. (grupy taryfowe pkt 4.3.1, stawki obszaru warszawskiego pkt 6.1.4)
- URE – Prezes URE zatwierdził taryfę Polskiej Spółki Gazownictwa na 2026 r.
- URE BIP – decyzja dla TAURON Sprzedaż, taryfa G na 2026 r.
- TAURON Dystrybucja – wyciąg z taryfy na 2026 r. dla grup G
- Termet – karta produktu Ecocondens Crystal II Plus -35 (profil XL, ηwh 83%)
- Ariston – strona katalogowa Nuos Plus S2 Wi-Fi FS (COP 3,43 / 3,51, warunki badania)
- Bosch – karta produktu zasobnika 80 l wg 812/2013 (strata ciepła S = 58 W)
- Bosch – karta produktu Tronic 4000 TR4000 24 EB (profil S, ηwh 39%, Qelec 2,191 kWh)
- Rozporządzenie w sprawie wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych – t.j. Dz.U. 2025 poz. 1128
- podatki.gov.pl – ulga termomodernizacyjna PIT