Obciążalność przewodów – tabela A dla przekrojów 1,5–10 mm²

Przewód nie „wie", jaki bezpiecznik go chroni — grzeje się od prądu, który przez niego płynie. Jeśli zabezpieczenie pozwala na więcej, niż żyła potrafi bezpiecznie oddać w postaci ciepła, izolacja starzeje się latami albo pali w minutę. Ta ściąga zbiera obciążalność długotrwałą I_z typowych przewodów miedzianych i pokazuje, jak sparować przekrój z wyłącznikiem nadprądowym.

Reguła nadrzędna doboru: I_B ≤ I_n ≤ I_z — prąd obliczeniowy obwodu ≤ prąd znamionowy zabezpieczenia ≤ obciążalność przewodu.

Tabela obciążalności — przewody miedziane 230/400 V

Wartości orientacyjne wg PN-IEC 60364-5-523 dla żył miedzianych w izolacji PVC, temperatura otoczenia 30°C:

Obciążalność spada, gdy: przewodów w jednej rurce/bruździe jest więcej (współczynnik 0,7–0,8), otoczenie jest cieplejsze niż 30°C (poddasza!), przewód biegnie w izolacji termicznej. W takich warunkach schodź o stopień z zabezpieczeniem albo wchodź o stopień z przekrojem.

Dobór zabezpieczenia do przekroju

Sprawdzone pary dla typowej instalacji mieszkaniowej (żyły Cu, układ pod tynkiem):

Charakterystyka wyłącznika: B — mieszkania (wyzwala przy 3–5×I_n), C — silniki, spawarki, duże LED-y z udarem rozruchowym (5–10×I_n). W domu C stosuj tylko tam, gdzie B faktycznie wyzwala od rozruchu.

Ile mocy przeniesie przewód?

Szybkie przeliczenie dla 230 V (cos φ = 1): P = U × I.

Pamiętaj, że przy długich obwodach o przekroju decyduje nie obciążalność, tylko spadek napięcia — sprawdzisz go w kalkulatorze spadku napięcia. Garaż 40 m od rozdzielnicy na 2,5 mm² zmieści się w tabeli obciążalności, ale spadek napięcia wymusi 4–6 mm².

Częste pytania

Ile amperów wytrzyma przewód 2,5 mm²?

Miedziany 2,5 mm² ułożony pod tynkiem — ok. 24 A długotrwale. Zabezpiecza się go wyłącznikiem B16, co daje bezpieczny zapas na starzenie izolacji i wiązki przewodów.

Jaki przewód na gniazdka, a jaki na oświetlenie?

Standard: gniazda 3×2,5 mm² z B16, oświetlenie 3×1,5 mm² z B10. Obwody dedykowane (pralka, zmywarka, lodówka) prowadź osobno po 2,5 mm² — nie dlatego, że przewód nie zniesie, tylko dla selektywności i wygody serwisu.

Jaki przewód do płyty indukcyjnej?

Jednofazowo (płyty do ~3,7 kW): 3×2,5 mm² z B16. Mocniejsze płyty 1-fazowe (do 7,4 kW): 3×4 mm² z B25. Trójfazowo: 5×2,5 mm² z B16 trójbiegunowym. Zawsze sprawdź moc przyłączeniową konkretnego modelu.

Czy mogę dać B20 na przewód 2,5 mm²?

Formalnie I_z = 24 A > 20 A, więc pojedynczy obwód pod tynkiem przejdzie. W praktyce nie rób tego w wiązkach i ciepłych pomieszczeniach — współczynniki redukcyjne zjadają zapas i wracasz powyżej obciążalności. B16 na 2,5 mm² to standard nie bez powodu.

Podsumowanie

Zapamiętaj pary: 1,5 mm² → B10, 2,5 mm² → B16, 4 mm² → B25, 6 mm² → B32, 10 mm² → B40 i zasadę I_B ≤ I_n ≤ I_z. Przy długich trasach licz też spadek napięcia — obciążalność to warunek konieczny, ale niewystarczający.

Powiązane narzędzia: kalkulator przekroju przewodu, kalkulator spadku napięcia, kalkulator mocy instalacji oraz ściąga Kolory przewodów – oznaczenia.